تغییر نام هوش مصنوعی به SI در آمریکا: فرمان ۱۴۴۳۴ چه می گوید و چه نمی گوید

در ۷ مهر ۱۴۰۵ (۲۹ سپتامبر ۲۰۲۶) رئیس جمهور آمریکا فرمان اجرایی ۱۴۴۳۴ را امضا کرد. بند اول متن فرمان که در ۱۰ مهر ۱۴۰۵ (۲ اکتبر ۲۰۲۶) در Federal Register منتشر شد سیاست جدید را این طور می نویسد: قوه مجریه به جای Artificial Intelligence و AI از Super Intelligence و SI استفاده می کند. بند سوم همان فرمان می گوید این دو عبارت تازه همان فناوری هایی را نشان می دهند که قانون فدرال پیش از این با عنوان artificial intelligence تعریف کرده است. تغییر نام هوش مصنوعی در اسناد قوه مجریه انجام شده و تعریف قانونی آن عوض نشده است.

برای کاربر ایرانی که با ChatGPT، Claude یا Grok کار می کند، پرسش عملی این است که چیزی در محصول، شرایط استفاده یا دسترسی تغییر کرده یا نه. بر پایه متن فرمان و صفحه هایی که در ۱۳ مهر بررسی شد، پاسخ در بیشتر موارد منفی است. جزئیات و استثناها در ادامه آمده است.

چهار چیزی که در خبرها یکی شده اند

گزارش ها با یک نام چهار موضوع متفاوت را پوشش می دهند:

• فرمان اجرایی ۱۴۴۳۴: دستور به دستگاه های قوه مجریه آمریکا درباره عبارتی که در اسناد خود به کار می برند.

• قانون: متن مصوب کنگره، از جمله تعریف artificial intelligence در ۱۵ U.S.C. §۹۴۰۱. فرمان این متن را تغییر نمی دهد.

• پیمان صنعت: توافق داوطلبانه شش شرکت درباره کنترل و حسابرسی که عبارت Super Intelligence در عنوان آن آمده است.

• نام محصول ها: ChatGPT، Claude، Grok و مانند آن ها که هر شرکت خودش انتخاب می کند.

تیتر «آمریکا نام AI را عوض کرد» فقط درباره ردیف اول درست است.

ساختار فرمان ۱۴۴۳۴: دو صفحه و چهار بخش

فرمان با عنوان Inaugurating the Era of Super Intelligence در صفحه های ۶۳۱۲۹ و ۶۳۱۳۰ از جلد ۹۱ Federal Register چاپ شده است. بخش اول هدف و سیاست را می گوید، بخش دوم اجرا، بخش سوم تعریف و بخش چهارم مقررات عمومی. بخش اجرایی فقط «دستگاه های اجرایی» را مخاطب قرار می دهد و بند ۴(ج) به صراحت می نویسد فرمان هیچ حق یا امتیازی ایجاد نمی کند که کسی بتواند در برابر دولت آمریکا به آن استناد کند.

همان روز کاخ سفید اطلاعیه ای منتشر کرد که خلاصه ای از فرمان است. اطلاعیه می گوید فرمان همه ادارات و سازمان ها را موظف می کند عبارت Super Intelligence را به کار ببرند و «دیگر عبارت های Artificial Intelligence یا AI را به رسمیت نشناسند». اطلاعیه درباره مهلت اجرا و شمول شرکت های خصوصی چیزی نمی گوید.

«به رسمیت نخواهد شناخت»: جمله ای که فقط در بخش اول آمده است

بخش اول تعهدی گسترده تر از بقیه متن دارد. در آن نوشته شده که قوه مجریه کاربرد Artificial Intelligence و AI را «در هیچ محیط مرتبطی» به رسمیت نخواهد شناخت (ترجمه از ماست، متن اصلی: will not acknowledge the usage of "Artificial Intelligence" and "AI" in any applicable setting). این جمله درباره سخنرانی، مصاحبه یا گفت وگوی کارکنان چیزی نمی گوید و دو عبارت «به رسمیت شناختن» و «محیط مرتبط» را تعریف نمی کند.

بخش دوم، که دستور اجرایی واقعی است، محدودتر است. دستگاه ها باید SI و Super Intelligence را جایگزین کنند در «مکاتبات رسمی، اطلاعیه های عمومی، وب سایت ها، گزارش ها، اسناد سیاستی و دیگر اسنادی که متن قانون نیستند». هم بخش اول و هم بخش دوم با قید «تا حداکثر میزانی که قانون اجازه می دهد» شروع می شوند.

بند ۲(ب) استثنا را هم می آورد: فرمان لازم نمی کند «مقررات، اقدام های ریاست جمهوری، قراردادها، کمک های مالی یا دیگر اسناد تاریخی» که پیش از این صادر شده اند تغییر کنند. نام AI در این اسناد می ماند.

تفاوت بخش اول و دوم برای خواندن تیترهایی که نوشته اند «آمریکا گفتن AI را ممنوع کرد» مهم است. واژه ممنوعیت و بندی درباره مجازات در متن فرمان نیست و روشی هم برای اجرای «به رسمیت نشناختن» تعیین نشده است. آنچه قابل بررسی است نوشته های رسمی دستگاه هاست و آن را در بخش بررسی صفحه ها دیده ایم.

SI از نظر حقوقی همان AI است

بخش ۳(الف) می گوید برای اجرای فرمان، «Super Intelligence» و «SI» یعنی فناوری ها و سیستم هایی که در عبارت artificial intelligence، به تعریف بند ۳ از بخش ۹۴۰۱ عنوان ۱۵ مجموعه قوانین ایالات متحده، گنجانده شده اند. این تعریف معتبر می ماند «تا زمانی که با اقدام بعدی ریاست جمهوری یا با قانون کنگره جایگزین شود».

بند ۳ از بخش ۹۴۰۱ عنوان ۱۵ بخشی از قانون ابتکار ملی هوش مصنوعی ۲۰۲۰ است که در ۱۲ دی ۱۳۹۹ (۱ ژانویه ۲۰۲۱) به عنوان Pub. L. ۱۱۶-۲۸۳ تصویب شد. این بند artificial intelligence را «سیستمی مبتنی بر ماشین» می داند که «برای مجموعه ای از اهداف تعریف شده توسط انسان می تواند پیش بینی، توصیه یا تصمیم هایی تولید کند که بر محیط های واقعی یا مجازی اثر می گذارند». چنین سیستم هایی از ورودی های ماشینی و انسانی استفاده می کنند تا محیط ها را درک کنند، این درک را با تحلیل خودکار به مدل تبدیل کنند و از استنتاج مدل برای ساختن گزینه های اطلاعاتی یا عملی بهره بگیرند.

این تعریف به سطح توانایی اشاره ای ندارد. هیچ جمله ای در آن نمی گوید سیستم باید از انسان باهوش تر باشد، و به همین دلیل فرمان می تواند SI را بدون تغییر یک کلمه از قانون به آن وصل کند.

مهلت ۶۰ روزه: پیشنهاد متن قانون، نه خود قانون

بخش ۳(ب) از مشاور رئیس جمهور در علم و فناوری (APST) می خواهد «ظرف ۶۰ روز از تاریخ فرمان» متن پیشنهادی قانون برای تعریف فدرال Super Intelligence را به رئیس جمهور تحویل دهد. اگر از ۷ مهر ۱۴۰۵ شمارش کنیم، مهلت در ۷ آذر ۱۴۰۵ (۲۸ نوامبر ۲۰۲۶) تمام می شود. این تاریخ را ما از روی متن محاسبه کرده ایم و در خود فرمان نیامده است. پیشنهاد باید این موارد را داشته باشد:

• ارزیابی این که تعریف Super Intelligence باید تعریف قانونی فعلی artificial intelligence را «اصلاح، گسترش یا جایگزین» کند یا نه، و تا چه حد

• اصلاحات هماهنگ کننده برای ارجاع های قانونی موجود به «artificial intelligence» و «AI»

• توصیه برای اقدام های ریاست جمهوری یا اجرایی دیگر که برای اجرای تعریف پیشنهادی لازم است

مورد اول مهم ترین است. بخش ۳(الف) SI را با AI یکی می گیرد، ولی ۳(ب) از دولت می خواهد بررسی کند آیا SI باید چیزی بیش از AI را پوشش دهد. اگر چنین تعریفی نوشته شود و کنگره آن را بپذیرد، دو عبارتی که امروز هم معنا هستند از هم جدا می شوند. فرمان نمی گوید پیشنهاد منتشر می شود یا فقط به رئیس جمهور می رسد. برای تغییر نام در دستگاه ها هم مهلتی تعیین نکرده است.

Super Intelligence در گفتار صنعت معنای دیگری دارد

در ادبیات فناوری، superintelligence اغلب برای سیستمی به کار می رود که از توانایی فکری انسان فراتر برود. Al Jazeera در گزارش خود درباره پیمان صنعت همین معنا را کنار خبر آورده است: شکلی از AI که از توانایی های فکری انسان فراتر می رود.

خود فرمان هر دو معنا را در یک متن دارد. بخش اول می گوید سیستم های امروزی «دیگر فقط artificial intelligence نیستند» و دوره ای تازه از Super Intelligence را نشان می دهند. بخش ۳(الف) همان سیستم ها را به تعریف قانونی AI برمی گرداند. نتیجه این است که SI در اسناد دولتی آمریکا یک اصطلاح حقوقی برابر با AI است، و این با معنای «هوشی فراتر از انسان» یکی نیست. این مقایسه برداشت ما از متن فرمان است.

سخنرانی ۳۱ شهریور در سازمان ملل: یک هفته پیش از امضا

این تغییر نام ابتدا در سخنرانی رئیس جمهور در هشتاد و یکمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل اعلام شد، در ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ (۲۲ سپتامبر ۲۰۲۶). در رونوشت Roll Call Factba.se آمده است: «From this point forward, all of United States documents, and hopefully the world's, will be changed to use the much more accurate term Super as opposed to Artificial». معنای فارسی آن چنین است: از این پس همه اسناد ایالات متحده، و امیدواریم اسناد جهان، تغییر می کنند تا به جای Artificial از واژه بسیار دقیق تر Super استفاده شود.

فرمان یک هفته بعد فقط نیمه اول این جمله را اجرا کرد. عبارت «اسناد جهان» در متن فرمان نیست و متن هیچ کشور یا سازمان بین المللی دیگری را نام نمی برد. امید در سخنرانی بود و الزام در فرمان نیست.

نظرسنجی YouGov: ۵۳ درصد AI، ۹ درصد Super Intelligence

YouGov در ۶ مهر ۱۴۰۵ (۲۸ سپتامبر ۲۰۲۶)، یک روز پیش از امضای فرمان، از ۲۱٬۴۴۹ بزرگسال آمریکایی پرسید: «Which of the following do you think is a better name for computer intelligence technology?» یعنی کدام گزینه نام بهتری برای فناوری هوش رایانه ای است. ۵۳ درصد Artificial intelligence را انتخاب کردند، ۹ درصد Super intelligence را، ۲۳ درصد نظر مشخصی نداشتند و ۱۵ درصد مطمئن نبودند.

این عددها را باید با دو قید خواند. نظرسنجی پیش از فرمان انجام شده، پس واکنش به آن نیست. و پرسش درباره «نام بهتر» است، نه درباره این که دولت چه عبارتی در اسناد خود بنویسد. جامعه آماری هم بزرگسالان آمریکایی هستند، نه کاربران جهانی این ابزارها.

پیمان همان روز: عبارت جدید در عنوان، تعهد در جای دیگر

روز امضای فرمان شش شرکت پیمانی داوطلبانه با عنوان White House Accord on Super Intelligence امضا کردند. Al Jazeera در ۸ مهر ۱۴۰۵ (۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶) می نویسد امضاکنندگان Meta، Nvidia، Google، OpenAI، xAI و Anthropic بودند. تعهدها چهار لایه کنترل است: کنترل های داخلی، یک تیم داخلی برای نظارت بر آن ها، حسابرس مستقل بیرونی و کمیته مستقل در هیئت مدیره.

همان گزارش تصریح می کند پیمان «داوطلبانه است و از نظر قانونی الزام آور نیست» و برای شرکت هایی که رعایت نکنند جریمه ای ندارد. شرکت ها ملزم به انتشار نتیجه حسابرسی نیستند و دولت نقش اجرایی ندارد. تغییر نام محصول یا اصطلاح در فهرست تعهدهایی که گزارش آورده دیده نمی شود. بنابراین عبارت Super Intelligence در عنوان پیمان آمده، ولی پیمان از شرکت ها نمی خواهد آن را به کار ببرند.

بررسی کافه لایسنس: صفحه های دولتی و شرکتی در ۱۳ مهر

در ۱۳ مهر ۱۴۰۵ (۵ اکتبر ۲۰۲۶)، حدود ساعت ۲۰:۲۵ به وقت تهران، متن HTML چند صفحه را دانلود و عبارت های AI و Super Intelligence را در آن شمردیم. شمارش از متن صفحه است و منوها را هم شامل می شود. صفحه های OpenAI و x.ai با خطای ۴۰۳ پاسخ دادند و متنی دریافت نشد.

این شمارش عکس لحظه ای از یک روز است و ممکن است فردا فرق کند. الگو در همین عکس روشن است: دستگاه هایی که فرمان را اجرا می کنند سرعت یکسان ندارند، و حتی در یک صفحه نام قدیم و جدید کنار هم مانده اند. بند ۲(ب) اسناد پیشین را از تغییر معاف می کند و این می تواند توضیح دهد چرا نام چارچوب ها و برنامه های قدیمی مانده است، ولی دلیل هر صفحه را نمی دانیم. در دو صفحه نخست شرکتی که باز شد، تغییری دیده نمی شود.

SpaceXSI: اعلام شد، اما تا ۱۲ مهر اجرا نشده بود

IBTimes UK در ۱۲ مهر ۱۴۰۵ (۴ اکتبر ۲۰۲۶) گزارش داد که ایلان ماسک در پاسخ به پرسشی در X درباره امکان تغییر نام SpaceXAI به SpaceXSI نوشته است: «Yes, we will make that change». همان گزارش به نقل از Reuters می گوید نام حساب SpaceXAI تا زمان انتشار عوض نشده و زمان بندی ای هم اعلام نشده بود.

این تنها نمونه ای است که یافتیم از شرکتی که اجرای عبارت جدید را علنی کرده است. بخش اعلام شده نام شرکت یا واحد است و گزارش تغییری در محصول ها شرح نمی دهد. هیچ یک از منابعی که باز کردیم نام چت بات Grok را تغییریافته گزارش نکرده است. وضعیت این تغییر نام ممکن است از زمان انتشار گزارش عوض شده باشد.

ایران: دسترسی همان است، فقط عبارت جست وجو باید دوتایی شود

متن فرمان نه ایران را نام می برد، نه تحریم ها را، نه مقررات صادرات را و نه هیچ کشور خارجی دیگری را. بند ۲(ب) مقررات پیشین را دست نخورده می گذارد و بند ۴(الف) اختیارات قانونی دستگاه ها را. خود فرمان هیچ قاعده ای درباره ایران یا دسترسی از ایران تغییر نمی دهد.

دسترسی رسمی به محصول ها را خود شرکت ها با فهرست مناطق پشتیبانی شده تعیین می کنند. سیاست مناطق پشتیبانی شده Anthropic دو فهرست دارد، یکی برای API و یکی برای Claude.ai، و ایران در هیچ کدام نیست. فهرست کشورها و مناطق پشتیبانی شده OpenAI هم ایران را ندارد. هیچ یک از دو صفحه تاریخ انتشار یا به روزرسانی ندارد، پس نمی دانیم آخرین تغییرشان کی بوده است. هر دو را در ۱۳ مهر باز کردیم و در همان روز وضعیت این بود. این فهرست ها به نام گذاری ربطی ندارند و فرمان به آن ها اشاره نمی کند.

تغییر واقعی برای کاربر و تولیدکننده محتوای فارسی در جست وجوست. NIST آدرس قدیمی صفحه هوش مصنوعی خود را به nist.gov/super-intelligence هدایت کرده، ولی AI Risk Management Framework همچنان با همین نام در همان صفحه است. ai.gov هنوز AI.Gov نام دارد. کسی که برای مطالعه استانداردها یا سیاست های آمریکا فقط AI یا فقط SI را جست وجو کند، بخشی از صفحه های رسمی را نمی بیند، چون در صفحه هایی که بررسی شد هر دو عبارت هم زمان به کار رفته اند. جست وجو را با AI، SI و Super Intelligence هر سه امتحان کنید.

هیچ یک از منابعی که باز کردیم اثر این فرمان بر کاربران ایرانی را بررسی نکرده است. آنچه در این بخش آمده از متن فرمان و صفحه های بالا نتیجه شده، نه از گزارش دیگران.

کدام تغییر نام به تصمیم شما مربوط می شود

تغییر نام هوش مصنوعی در دولت آمریکا خرید یا استفاده از یک اکانت هوش مصنوعی را ساده تر یا سخت تر نمی کند و خطرهای دیگر، مثل شرایط استفاده یا محدودیت های منطقه ای، را هم از بین نمی برد.

معیار ساده این است که فقط تغییری که صفحه رسمی خود شرکت اعلام کند به محصول شما مربوط است. تا ۱۳ مهر، صفحه نخست Anthropic و Google DeepMind عبارت SI را به کار نبرده بودند و اعلام ماسک هم هنوز اجرا نشده بود. دو چیز را دنبال کنید: تحویل پیشنهاد تعریف SI تا ۷ آذر ۱۴۰۵ و اطلاعیه های رسمی شرکت سازنده ابزار خودتان.

اگر می خواهید بدانید کدام ابزار برای کارتان مناسب تر است، مقایسه Claude و ChatGPT و راهنمای عامل های هوش مصنوعی برای کسب و کار به نام گذاری وابسته نیستند. صفحه محصول ChatGPT و صفحه محصول Claude مشخصات و شرایط هر اشتراک را دارند.

سوالات متداول